Belgische werknemers zoeken houvast
PwC-onderzoek toont hoe Belgische werknemers zoeken naar vertrouwen en persoonlijke groei in een snel veranderende arbeidsmarkt
Brussel, 29 september 2026 – Belgische werknemers kijken met opvallend minder vertrouwen naar de toekomst dan hun internationale collega's. Dat blijkt uit de jaarlijkse Global Workforce Hopes & Fears Survey van professionele dienstverlener PwC. In een arbeidsmarkt die wereldwijd onder druk staat door de implementatie van artificiële intelligentie, economische onzekerheid en snel veranderende verwachtingen, zoeken Belgische werknemers meer dan ooit houvast. Tegelijk toont het onderzoek aan dat werknemers zich ook aanpassen aan verandering: door nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en technologie te omarmen, stellen ze hun toekomst op de arbeidsmarkt veilig. "Belgische werknemers verzetten zich niet tegen verandering, maar hebben meer nood aan zekerheid, duidelijkheid en vertrouwen," aldus Axel Smits, Workforce Lead Partner bij PwC België.
PwC brengt in haar jaarlijkse Global Workforce Hopes & Fears Survey de verwachtingen, ambities en bezorgdheden van werknemers wereldwijd in kaart. De editie van 2026 bevroeg bijna 50.000 werknemers in 48 landen en regio's, waaronder 1.041 werknemers in België hoe ze naar hun job en toekomst kijken. De resultaten tonen een de meerwaarde van AI-vaardigheden én een spanningsveld tussen wie opportuniteiten ziet en wie in onzekerheid leeft: werknemers willen zich aanpassen aan verandering, maar niet iedereen voelt zich even goed voorbereid op wat komt, ook in België.
Voorbereid zijn op een veranderende arbeidsmarkt
De economische realiteit weegt wereldwijd door op werknemers, die zich steeds meer zorgen maken over jobzekerheid en bij Belgische werknemers blijkt die vrees zelfs groter. Terwijl bijna één op de drie werknemers wereldwijd net veel vertrouwen heeft in jobzekerheid, geldt dat in België voor minder dan één op de vier werknemers. Naast verloning en extralegale voordelen blijft jobstabiliteit voor ongeveer de helft van de Belgische werknemers een belangrijke factor in de keuze van een job, terwijl dit wereldwijd voor ‘slechts’ vier op de tien werknemers geldt.
Toch toont het wereldwijde onderzoek ook dat werknemers steeds vaker te maken krijgen met nieuwe technologieën, veranderende verantwoordelijkheden en de noodzaak om daarom ook nieuwe vaardigheden aan te leren. Werkzekerheid gaat niet langer alleen over het behoud van een job, maar ook over het vertrouwen voorbereid te zijn op een veranderende arbeidsmarkt.
AI wordt steeds meer een hefboom voor groei en ontwikkeling
Op vlak van AI-gebruik, volgt België grotendeels hetzelfde patroon als andere westerse economieën. Zo zijn 56% van de Belgische werknemers aan de slag met artificiële intelligentie op het werk, een aandeel dat vergelijkbaar is met West-Europa en Noord-Amerika, met respectievelijk 56% en 55%. Wel toont de studie aan dat regio's zoals het Midden-Oosten en Azië-Pacific duidelijk verder staan in de adoptie van AI op de werkvloer, met respectievelijk 80% en 72% van de werknemers die de technologie gebruiken op het werk.
PwC wijst op de voordelen van die adoptie: werknemers die AI actief gebruiken voelen zich niet alleen productiever, maar hebben ook meer vertrouwen in hun professionele toekomst, hun vaardigheden en hun kansen op de arbeidsmarkt.
Opvallend is dat Belgen AI niet vaker als een bedreiging zien dan werknemers elders. Slechts één op de vijf beschouwt AI als een groot risico voor diens job, hetzelfde aandeel als wereldwijd. De uitdaging ligt dus minder in angst voor AI voor jobbehoud, maar wel in de snelheid waarmee werknemers de technologie adopteren en er voordeel uit halen.
Volgens PwC schuilt hierin een belangrijke opportuniteit voor Belgische werknemers én werkgevers. Werknemers die AI-vaardigheden aanleren, versterken hun positie op de arbeidsmarkt. Organisaties moeten medewerkers ondersteunen om AI op een concrete en relevante manier in hun dagelijkse werk te integreren. Het wereldwijde onderzoek toont dat vooral werknemers die gegeerde vaardigheden combineren met een actieve inzet van AI sterker uit verandering komen. Deze werknemers behoren tot de meest zelfverzekerde, gemotiveerde en ambitieuze profielen.
Hun succes toont aan dat blijvende inzetbaarheid steeds meer afhangt van een combinatie van eigen initiatief, voortdurende ontwikkeling en een werkomgeving die leren en innovatie stimuleert. Net daar ligt de opportuniteit voor België: meer werknemers de kans geven om de vaardigheden en het vertrouwen op te bouwen die nodig zijn om succesvol mee te groeien met een snel veranderende arbeidsmarkt. Investeren in wie vandaag (nog) niet aan de slag kan met AI, kan een hemelsbreed verschil maken. Net die doelgroep is vandaag minder gemotiveerd en heeft minder vertrouwen in hun job én in hun management.
Flexibiliteit blijft een belangrijke verwachting
Werkzekerheid mag dan belangrijk zijn voor Belgische werknemers, dat betekent niet dat ze willen inleveren op flexibiliteit. Integendeel: thuiswerken is stevig ingeburgerd en extra controlemaatregelen kunnen op weinig enthousiasme rekenen.
Belgische werknemers kiezen ook duidelijk voor een nieuwe balans tussen werk en privé. Zo werkt 41% grotendeels of volledig van thuis uit, tegenover ongeveer een kwart wereldwijd. Daarmee ligt België ook licht boven het West-Europese gemiddelde van 38%, wat erop wijst dat hybride en thuiswerk hier sterker ingeburgerd zijn dan in veel andere delen van de wereld. De keerzijde is dat extra controlemaatregelen nauwelijks op enthousiasme kunnen rekenen: slechts een derde staat open voor bijkomende monitoring op de werkvloer.
Die houding past binnen een bredere trend zichtbaar in het onderzoek. Werknemers zoeken niet alleen zekerheid over hun job en toekomstperspectieven, maar verwachten ook vertrouwen in de manier waarop ze hun werk organiseren. Vooral jongere generaties beschouwen flexibiliteit steeds vaker als een vanzelfsprekend onderdeel van goed werkgeverschap.
“Om werknemers vertrouwen, autonomie en ontwikkelingskansen te gunnen, verwachten werkgevers ook een hoge motivatie en betrokkenheid. Nu de war for talent lijkt af te koelen, is het af te wachten hoe werkgevers die hoge verwachtingen van jongeren zullen blijven onthalen. Werkgevers zijn bereid te investeren in ontwikkeling, maar daar moet een engagement tegenover staan. Eenzijdig om meer flexibiliteit vragen zal in de toekomst dus allicht niet volstaan om relevant te blijven in een competitieve arbeidsmarkt”, aldus Axel Smits, Workforce Lead Partner bij PwC België.
Vertrouwen en ontwikkeling worden de sleutel tot weerbaarheid
In een veranderende arbeidsmarkt is het onoverkomelijk dat nieuwe vaardigheden hun intrede maken. Bijna alle respondenten, wereldwijd, gingen aan de slag met nieuwe vaardigheden in het afgelopen jaar. Ruim de helft leerde nieuwe tools en technologie aan. Daar krijgen werknemers ook volop de kans toe: drie op de vier werknemers vinden dat ze voldoende kansen krijgen om nieuwe vaardigheden aan te leren. In België ligt dat anders, waar slechts twee op drie daarvan overtuigd blijkt. Ook het vertrouwen in de eigen capaciteit om nieuwe competenties aan te leren ligt lager: 67% van de Belgische werknemers geeft aan vertrouwen te hebben in hun vermogen om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, tegenover 77% wereldwijd en 76% in West-Europa.
“Dit is een belangrijk signaal voor het onderwijs, dat absoluut de opdracht moet hebben om jongeren de arbeidsmarkt in te sturen met voldoende zelfvertrouwen over hun vaardigheden en veerkracht. Een sterkere samenwerking tussen onderwijs en werkveld, waarbij bedrijven inzicht geven in de praktische realiteit van de werkvloer kan een grote meerwaarde bieden.” besluit Patrick Boone, Chairman PwC Belgium.
Belgische werknemers hebben ten slotte minder vertrouwen weerbaar te zijn op professioneel vlak dan hun internationale collega's, wat ook hun zorgen over jobzekerheid kan verklaren. PwC toont nochtans aan dat werknemers die toegang hebben tot opleiding en persoonlijke ontwikkeling zich niet alleen beter voorbereid voelen op verandering, maar ook meer vertrouwen hebben in hun professionele toekomst. Investeren in (AI-)vaardigheden blijkt een belangrijke hefboom voor zowel motivatie als duurzame inzetbaarheid. Het is opvallend dat wie vandaag minder in contact komt met AI-tools en de mogelijkheden ervan voor diens job, ook minder connectie hebben met algemene opleidingsmogelijkheden. Net die groep activeren, kan voor werknemer en werkgever een belangrijke meerwaarde bieden.
Over PwC’s Global Workforce Hopes and Fears Survey 2026
PwC’s Global Workforce Hopes and Fears Survey 2026 verzamelde in mei en juni 2026 antwoorden van 49.364 werknemers in 48 landen en regio’s en 29 sectoren. De cijfers in dit rapport zijn proportioneel gewogen op basis van de verdeling naar geslacht en leeftijd binnen de beroepsbevolking van elk land of elke regio, zodat de opvattingen van werknemers in grote lijnen representatief zijn voor alle belangrijke geografische regio’s.
